[I, 1] Incipit liber magistri Ricobaldi Ferrariensis de locis orbis (a) et insularum et marium (b). Liber primus incipit.

[1] Orbis et insularum Occeanique ac partium eius descriptiones ponere opere pretium duxi, ut legentibus historias expeditior sit intellectus utque mundi situ (c) aliqualiter cognito (d) a legente conditoris sapientie deferatur et honesta voluptas oblectet talium curiosus qualis sum ego. [2] Preter illa que collegi legendo historias, sex scriptorum scripta revolvi cura non desidi, qui mundi partium descriptiones (e) dedere. Primo eius qui tempore Gaii Cesaris dictatoris et Marci Antonii consulis dimensiones orbis iussu senatus factas in scriptis redegit. Secundo Plinii Secundi De naturali historia libris tertio, quarto, quinto et sexto. Tertio Solini, qui cum eo plurimum convenit. Quarto Martialis Capelle. Quinto Isidori Libro ethimoloiarum (f). Sexto ravennatis scriptoris cuius nomen non extat, qui ex pluribus scriptoribus (g) scripta conpegit.

[3] Et primo quidem ponentur orbis confines. Secundo de sinibus famosis scribetur. Tertio de finibus partium orbis tripartiti. Quarto de partibus Asie. Quinto de partibus Europe. Sexto de partibus Affrice. De hiis primo libro narrabitur.

[4] Libro secundo agetur de mari Nostro Magno et de dimensionibus (h) littorum (i) eius. De insulis sitis in eo. De Occeano. De Occeani insulis. De voraginibus eius. De Italie partibus. De quibusdam fluviis (j) famosis in partibus orbis. De quibusdam promuntoriis. De quibusdam montibus illustribus.

[I,1] De finibus orbis terrarum.
[1] Totius orbem terre limbo Occeani circumseptum maiores nostri statuerunt eiusque tres partes Asiam, Europam et Affricam.
[2] Confines orbis terre ab oriente est Occeanus qui tangit montem Caucasum, Indiam Sericam seu Bactrianam, Indiam Mediam Dimericam Eiulath seu Eoam.
[3] Confines orbis a meridie est Occeanus qui tangit Egiptum Superiorem, Ethiopes Auximitanos, Ethiopes Candacissos (a), Ethiopes Trogloditorum (b), Ethiopes Garamantes, Ethiopes Biblobantes, Mauros Peras Salinarum, Mauros Egel usque (c) ad Gaditanum fretum, quod esse videtur hora diei nona. Nam Ethioparum dimensio secundum Plinium sex horarum diei est, idest ab ortu hiberno ad occasum eius temporis.
[4] Confines orbis ab occiduo (d) est Occeanus qui tangit Hispaniam, Equitaneam et Galliam Comatam, usque ad hostia Rheni fluminis.
[5] Confines orbis a septentrione est Occeanus qui tangit Saxones, Frixos, Daniam, Cimbros, Dacos, Sarmatas, que plaga dicitur Germania et Alania.
[6] Circulus terre ut (e) traditur ab Eramostene est stadiorum CCLII. Martialis autem Capella ait circuitum omnis terre esse secundum eam supputationem stadiorum in milia passuum trecenties et quindecies centena milia.
[7] Terre longitudo ab ortu in occasum hec est: ab extremitate Indie ad Herculis columpnas, sacratas que sunt Gadibus, est (f) octies quinquies centena septuaginta septem milia passuum, ut Arthemidorus auctor asserit. Conpendiosior terre dimensio fieri potest si per maria quis vectus excurrat (g).

[I, 2] De regionibus que sunt in littoribus Occeani, et primo ad horas diei.

[1] Prima ut hora diei est India Media seu Dimerica vel Eiulath sive Eoa. Hec habet ab ortu heremum interminabilem, ab occasu Persas inferiores seu Parthos.
[2] Secunda ut hora diei est regio Persarum et sinus Persicus ad meridiem.
[3] Tertia ut hora diei est regio Arabum que profert aromata et dicitur (a) Eudemon, ubi est sinus Arabicus qui dicitur mare Rubrum.
[4] Quarta ut hora diei est Ethiopia Trogloditorum (b), ubi non longe ab Occeano sunt loca deserta et arenosa et lacus maximus qui dicitur Nusaclis, per quem transit Nilus, et inter eum lacum et Egiptum est magna heremus que dicitur Nitrensis. Circa hanc horam Ethiopie est finis inter Asiam et Affricam.
[5] Quinta ut hora diei est Ethiopia Garamantum et fluvius Ger dilatissimus, montes Naubaboni, ubi lacus Licumedia et lacus Augitta (c).
[6] Sexta ut hora diei Ethiopia Biboblantis, in qua est lacus qui dicitur Tage, litus Occeani habet desertum immensum, montes qui dicuntur Tuliatodi, fluvius Ger turbulentus (d) in Occeanum currit. Hec (e) est post Affricam Numidiam et Mauritaniam Cesariensem.
[7] Septima ut hora diei est Mauritania Perosis vel Salinarum. In hac sunt desertum et caumata, montes qui (f) dicuntur Litrissus et in Occeano procul sunt (g) tres insule magne.
[8] Octava ut hora diei Mauritania Egel. In hac sunt montes qui videntur ardere iuxta sinum Occeani, et montes qui dicuntur Braxe. Hec est post Mauritaniam Tingitanam.
[9] Nona ut hora diei est Hispanorum regio.
[10] Decima ut hora diei est Galetie (h) regio.
[11] Undecima ut hora diei Equitanie regio est.
[12] Duodecima ut hora diei est Britania non insula.

[I,3] De regionibus que spectant ad horas noctis.
[1] Prima ut hora noctis est pars Gallie Comate que dicitur Belgica.
[2] Secunda ut hora noctis Frixonum regio, et ultra in Occeano sunt insule Orchades numero tres et triginta.
[3] Tertia ut hora noctis sunt Saxones et insule in Occeano.
[4] Quarta est Dania, que habet Alpes ad frontem.
[5] Quinta ut hora noctis est regio Rerefenorum vel Cimbrorum.
[6] Sexta ut hora noctis gens Scitharum et Occeanus innavigabilis.
[7] Septima ut hora noctis est regio Sarmatarum et Occeanus innavigabilis.
[8] Octava Roxolanorum regio et in Occeano insula magna Scanza, ex qua egresse sunt gentes plurime (a).
[9] Nona Amazonum regio que affinis est paludibus Meotidibus.
[10] Decima ut hora noctis grandis heremus et gens Gazarorum, que dicta est antiqua Scithia.
[11] Undecima ut hora noctis mons Caucasus.
[12] Duodecima vero ut hora noctis (b) est antiqua Albania et Hircania et alie regiones affines Indie Serice seu Bactriane.

[I,4] Quibus horis distinguatur Europa, Affrica et Asia (a).
Europa continet quasi quatuor diei horas et plurimas noctis (b), Affrica vero circiter horas diei sex, reliquas habet Asia.

[II] De sinibus famosis Occeani, et primo de eo qui dicitur mare Mediterraneum, cuius (a) initium est ad fretum Gaditanum inter Hispaniam et Mauritaniam.
[1] Famosissimi sinus qui ex Occeano in orbem penetrant sunt hii.
[2] Primus et maximus omnium est mare quod Mediterraneum dicitur, habens initium apud Gades, et penetrans usque in Egiptum et Siriam, inde per Ciliciam, Panfiliam, Liciam, in Ionium, Egeum, Ellespontum, Propontidem et in Pontum usque ad Colchos (b); qui sinus apud Dirachium et ex altera Italie parte porrigit Adriaticum sinum usque Venetiam. [3] Secundus est sinus Indicus etiam maximus, insularum refertus (c), qui dictus est Azanium, qui scissus duos sinus famosos (d) edit, Persicum et Arabicum; hii quandoque dicuntur mare Rubrum, licet Arabicus proprie mare Rubrum dicatur.
[4] Tertius est Caspius, qui ex Occeano septentrionali tendit in meridiem usque ad Caucasum montem, ubi porte ferree (e) sunt. Quartus est Equitanicus, qui ex Occeano tendit (f) in ortum inter Equitaniam et Hispaniam.
[6] Est alius sinus non tam famosus, qui ex Occeano tendit in ortum, habens a sinistra eius gentem Danorum, a dextra gentes Germanie.
[7] Inveni etiam legendo historias nominari sinum Cimbrorum in Occeano septentrionali, in quo dicuntur esse insule plurime.
[8] Duo capita precipua habet orbis circa Gaditanum fretum, ubi columpne sunt Herculis, unum in Hispanie angulo quod dicitur (g) Calpe, alterum in angulo (h) Mauritanie quod (i) Abenna (j) dicitur. Hic sunt fauces maris Magni, que fretum Gaditanum dicuntur ab insula Gadir, idest septem, seu Gades. Huius freti angustie ubi minus sex milia passuum esse dicuntur, ubi plus X, longitudo vero angustiarum XV passuum traditur.
[9] Si quis has freti angustias transeat orbis totius partes peragrare poterit, non ulterius transeundo aliquas maris aquas preter insulas que in iamdictis sinibus ambiuntur.
[10] Hec que posui supra secundum scriptorem ravennatem cuius nomen non extat posui; alicubi tamen mutavi credendo rectius dicere.
[11] Hec ex Martiali Capella: ingressus interioris maris ab hostio Gaditano habet longitudinis arte milia passuum XV, latitudo minor milium passuum V, maior autem X, media latitudo VII. Laeva eius maris est Europa, dextra Libia seu Affrica. Europa a Calpe, Libia (k) Abenna (l) monte despicitur (m); montes qui utrinque prominent circa fretum columpne Herculis, limes in illis consecratus sit. Hoc (n) igitur freto levorsum Europa distenditur usque in Tanais fluminis gurgitem, a quo inchoans Asia Nili alveo limitatur.
[12] Positis orbis finibus restat ponere tres partes precipuas que eius partes principales dicuntur, scilicet Asia, Europa, Libia vel Affrica. Europa suo nomine dicitur, Asia vero, pars orbis, dicitur ab Asia que est inter maria et Capadociam. Libia, pars orbis, dicitur a regione que est iuxta Egiptum et mare. Eadem pars et Affrica dicitur a nomine regionis que est inter Numidiam et Bizacium, cuius Affrice civitas fuit Magna Carthago.
[13] Diversi scriptores ordinem descriptionis regionum orbis ordine alio et alio posuerunt; nunc eum (o) sequemur in ordine qui descriptiones dedit editas ex tempore Gaii Cesaris et Marci Antonii, quem ordinem et descriptiones ponit Paulus Orosius, nichil mutando.

[III,1] De finibus Asie partis orbis (a).
Asia pars orbis maior tribus partibus Occeano cincta per totam transversi plagam orientis extenditur. Hec versus occasum ad dexteram sub axe septentrionis incipientem contigit Europam, a sinistra autem Affricam dimittit, sub Egipto vero et Siria habet (b) mare Nostrum, quod Magnum generaliter dicimus.

[III,2] De finibus Europe.
[1] Europa incipit sub plaga septentrionis a flumine Tanai, qua Rifeimontes Sarmatico adversi (a) Occeano Tanaim flumen fundunt, quod preteriens aras ac terminos Alexandri Magni in Robascorum finibus sitos (b) Meotidas auget paludes, quarum immensa exundatio iuxta Theodosiam urbem in Euxinum Pontum late ingreditur. Inde iuxta Bizantium longe mittuntur angustie, donec eas hoc mare quod Mediterraneum dicitur accipiat.
[2] Europe in Hispania occidentalis Occeanus terminus est (c), maxime apud Gades.

[III,3] De finibus Affrice seu Libie partis orbis.
[1] Affrice principium a finibus Egipti ubi civitas Parathonium sita est iuxta mare Magnum, quod medias terras interluit. Inde per loca que accole vocant Cathabaothmon non procul a castris Alexandri Magni et super lacum Chalearzum, deinde iuxta superiorum fines Abasitharum missa in transver- sum per ethiopica deserta meridianum contigit Occeanum.
[2] Alii vero descriptores (a) ponunt terminos Affrice versus Ethiopas, Nili alveum in hora diei quarta, ubi est Ethiopia Trogloditorum (b), quod verius esse credo.
[3] Termini Affrice in occidente sunt idem (c) qui et Europe, idest fauces freti Gaditani (d). In continenti ultimus finis (e) est mons Athlas et insule in Occeano quas Fortunatas appellant.
[4] Posita est divisio tripartiti orbis et breviter.

[IV,1] De Asie partibus et primo de tribus Indiis.
Asia ad mediam frontem orientis habet Indias, que hiis finibus continentur: ab ortu et meridie cinguntur Occeano, ab occiduo flumine Indo, quod Rubro mari excipitur, a septentrione monte Caucaso concluduntur.

[IV,2] De India Media (a).
[1] India Media in occeano Eoo habet hostia fluminis Ganges, a sinistra versus eurum vel meridiem promuntorium Galigardamana, a dextra, ubi Caucasus deficit, Samar promuntorium Imavi montis habet, cui ad aquilonem subiacent hostia fluminis Octogogorse, ex quo Sericus occeanus appellatur. In hac ut dictum est superius ad orientis partem est intransmeabilis heremus; que India Media Dimerica vel Eiulath dicitur. In hac est fluvius Ganges, cuius minima latitudo est octo milium passuum, maxima vero XX passuum, ubi vadosissimus est centum pedum mensuram devorat. Est etiam in ea India fluvius nobilis Hipanis (b), qui Alexandri Magni terminavit iter.
[2] Pigmei montibus habitant, confines Occeano sine regibus degunt. Ibi due insule auri et argenti fecunde, scilicet Chrisea (c) et Argirea.

[IV,3] De India Serica (a).
[1] India Serica seu Bactriana est inter predictam Indiam Mediam et Caucasum versus aquilonem, que habet ab ortu Occeanum, ab occasu vero flumen Indum. [2] Inter Seres et Eoos est sinus Occeani et gens hominum Attaocorum ubi celi temperie vivunt ut Iperborei homines. Seres arbores suas undis aspergut, ut lanugo, que sericum creat, possit admicti. Aspernantur alios homines et apposicione mercium sine colloquio permutant. Apud eos est in (b) Occeano sinus Attagenus.

[IV,4] De India Maiori (a).
[1] India Maior que Termatica dicitur est iuxta Indiam Mediam versus meridiem, que habet sinum (b) Indicum qui Azanium dicitur insulis refertum, ex quo sunt duo sinus, Persicus et Arabicus idest Rubrum mare. [2] Aliqui etiam utrumque sinus et Azanium Rubrum mare appellant. In hiis Indiis sunt gentes XLIIII, preter insulam Taprobanem que habet civitates X et preter insulas alias habitabiles.
[3] India bis in anno frugem mittit, pro hieme ethesias profert. Quinque milia oppidorum habuit.
[4] Carmania insula in mari Indico spectat ad Persas, que distat ab Arabia per milia passuum quinquaginta. In ea primum vident septentriones ex India venientes. In ea insula Carmania est inclitum oppidum Susis et Solis insula rubens (c) in qua moritur omne animalium genus illatum ideoque inaccessa est.
[5] Martialis Capella scribit quod (d) Asia pars orbis habet ab hostio Canopi ad hostium Ponti miliaria vicies (e) sexties (f) centena XXXVIII, ab ore autem Ponti ad os Meotidis (g) habet sedecies (h) centena XXV milia passuum.

[IV,5] De Persida et Media que Parthia mox sunt dicte.
[1] A flumine Indo, quod est ab ortu, usque ad flumen Tigridem, quod est ad occidentem, est Persida et Medorum regio, quas horas Parthi occuparunt et Parthia dicte sunt. Ibi gentes sunt .xxxii. Nomen tamen priscum est Persida, a qua dicitur Persicus sinus, et est Media, que Perside contermina est (a) inter iam dictos fines et Tigris confines ad occasum. Sinus Persicus per circuitum patet milia passuum vicies LX. Hec regio inter Indum et Tigrim habet a meridie mare Rubrum idest sinum Persicum, a septentrione vero Caucasum montem. Persicus limes Scithis iungitur. In ea sunt precipua flumina Idaspes et Arbin.
[2] Alius ex (b) scriptoribus prenominatis scribit sic: Parthia a meridie habet Rubrum mare, a septentrione Hircaniam, ab occasu Medos.
[3] Item sic traditur Medorum provintia contermina est utrique Parthie. A septentrione est Armenia, ab ortu Caspium (c), a meridie Persides et Susianes.
[4] Susa abest a mari Persico milia passuum CCL.
[5] Carras oppidum Persici sinus initium habet dextra Tigrim.
[6] Longitudo totius Parthie est (d) ter decies viginti milium passuum, latitudo vero DCCCLX.

[IV,6] De Tigride flumine (a).
Tigris flumen oritur planitie Maioris Armenie, influit lacum Arethusam omnia sustinentem, cum mons Taurus seu Caucasus ei occurrit mergitur, mox ex altera parte Tauri emergit et facit lacum Zoroanda; deinde effluens facit alterum lacum qui dicitur Tepidis; mox submergitur per miliaria XXII, iterum emergit. Tigris dividitur, uno alveo tedens in meridiem, recipit partem Eufratis ducti fossa in eum; altero sinistro reflectitur in septentrionem, et mox in meridiem, et fluens (b) inter Seleuciam et Thesifontem lacum Caldaicos, mox exiens amplior dextra habens Caraces sinum Persicum intrat. In Maiori Media Tigris insulam Tonitim facit. Apud hanc est Media Minor.

[IV,7] De Mesopotamia (a).
A flumine Tigri usque ad flumen Eufrates est Mesopotamia, incipiens a septentrione inter Caucasum et Taurum montes, cui ad meridiem succedit Babilon Magna, deinde Chaldea, novissime Arabia Eudemon, que inter sinum Persicum et Arabicum angusto terre tractu versus orientem extenditur. In hiis sunt gentes .xxviii. Mesopotamiam totam tenuere Assirii, vicatim dispersam preter Babilonem et Nisum. Macedones in ea (b) condiderunt urbes Seleuciam, Laodiciam, Arthemitam. Seleucia a Nicanore condita est intra lapidem XC a Babilone (c) in confluentem Eufratis fossa perducti ad Tigrim. Intra tertium lapidem a Seleucia Parthi condiderunt Thesifontem, caput regni parthici.

[IV,8] De flumine Eufrate (a).
Eufrates de Armenia prodit, unde et Tigris, Armenias a Capadocia separat. Primo monte Taurum transit. Opere Gobatis prefecti deductus fuit fossa ne infestaret Babilonem Magnam, quam influit; scissus in sinistram petit Tigrim, dextra alter alveus naturalis tangit Siriam Comagenam, mox restagnans Persicum sinum ingreditur habens a leva Arabes.

[IV,9] De Siria tota et de partibus eius (a).
[1] A flumine Eufrate, quod est ad orientem, usque ad Nostrum mare, quod est ab occasu, deinde a septentrione idest a civitate Decusa, que in confinio Capadocie et Armenie est sita, non procul a loco ubi nascitur Eufra- tes, et usque ad Egiptum et extremum sinum Arabicum, qui (b) ad meridiem longo angustoque sulco creberrimo saxis et insulis (c) Rubro mari extenditur, Siria generaliter nominatur, habens provintias maximas Comagenam, Pheniciam, Palestinam, Iudeorum regionem Damascenam, absque Nabathei et Sarracenis, quarum gentes sunt XII. Nabathei incolunt oppidum Petram, quod nunc dicitur Crachum. Versus Taurum montem sunt Sopheite. In Comagena scribitur esse Antiochia (d) et Damascus; alii Damascum in alia provintia tradunt. Antiochia amne Orunte influitur, qui dicitur Ferrum. Super eam est mons Cassius cuius altitudo quarta vigilia videt solem. In Phenicia est Sidon, vitri artifex et parens Thebarum Boethie, et Acon quondam Ptolomaida dicta. Per Palestinam versus meridiem labitur Iordanis, qui lacum Serram facit, inde exiens facit lacum Tiberiadis longum miliaria .xvi., sex vero latum. Inde egrediens facit lacum Aspaltum longum miliaria centum, latum veroLXXV. Hic fuerunt oppida V, Sodoma et alia IIII, ob crimen abominabile mersa. Mons Amanus a Cicilia Siriam separat. Siria per longum a Cilicia in Arabiam habet miliaria CCCCLXX, lata est a mari ad Eufratem miliaria CLXXV (e).
[2] In Palestina iuxta mare versus Pelusium seu Egiptum est regio Idumea. Ibi iuxta ad mare est Ioppe (f), ubi est saxus quo vincta stetit Andromada cum liberata fuit a Perseo. In ea parte sunt Philistei, et fuerunt (g) Essenii, viri iusti. Est et Ascalona iuxta mare distans a Ierhusalem miliaria XC.
[3] Ab occeano Indico usque ad mare Siriacum est descriptum; nunc de partibus eius que restant versus meridiem dicatur, et primo de Egipto.

[IV,10] De Egipto, et primo de Inferiori (a).
Egiptus Inferior ab ortu habet Siriam Palestinam, ab occasu Libiam, a septentrione mare Magnum et a meridie montem qui dicitur Climax et Egiptum Superiorem et fluvium (b) Nilum, qui finditur (c) in alveos septem. A loco ubi finditur (d) usque ad Pelusiacum hostium, quod est versus Siriam, sunt miliaria CCLVI; ubi finditur usque ad Canopicum hostium, quod est versus Libiam, sunt miliaria CXLVI. A Canopico hostio ad Pelusiacum sunt miliaria .clxx. Alexandria distat ab hostio Canopico miliaria XII. Insula est Canopa et Pharus est insula iuxta portum Alexandrie, que est iuxta lacum habentem insulas plures. In omni autem Nili delta, idest (e) Inferiori Egipto, oppida .ccl. fuisse traduntur.

[IV,11] De Superiori Egipto (a).
Superior Egiptus (b) in orientem per longum extenditur, cui est a septentrione sinus Arabicus, ab oriente mari Rubro idest sinu Indico magno qui Azanium dicitur terminatur; a meridie secundum plurimos (c) habet Nilum (d), secundum aliquos habet Occeanum (e). In eo sunt gentes .xxiiii., extra formas et mores hominum fere omnis. Thebis Egipti affinis est Ethiopie. In Superiori Egipto sunt prefecture (f) plurime. Ab Alexandria ad Sienem urbem sunt stadia V milia. A Siene (g) ad insulam Meroem caput Ethiopum sunt stadia V milia. In Meroe est Saba regia civitas.

[IV,12] De flumine Nilo (a).
[1] Flumen Nili de littore incipientis maris Rubri videtur emergere in loco qui dicitur Mossilon emporion, deinde diu ad occasum profluens facit insulam Meroem, novissime ad septentrionem flectitur et transiens montes occurrentes ruit potius quam fluat, tempestivis auctus incrementis plana (b) irrigat Egipti, scissus per alveos VII.
[2] Hunc aliqui auctores ferunt non procul ab Athlante monte in occasum oriri ex monte inferioris Mauritanie qui propinquat Occeano. Ortus cito fit lacus qui Niliades dicitur; effusus lacu sorbetur arenis, mox maior emergit in Cesariensi, iterum (c) mergitur, mox emergit iuxta mare Rubrum in loco iam dicto. Nam esse idem flumen cum Nilo Nigri flumen ratione est creditum, cum eadem monstra gignat et herbas, idem atque color et sapor. Veniens in Egiptum facit insulas plures tam diffusas ut vix spatio V (d) dierum cursus dirigatur licet sit citus. Nilus est ditionis Egipti usque ad Sienem (e) urbem. Hostium Nili est terminus Asie et Libie apud Canopum. A Siene urbe ad Meroem insulam sunt miliaria DCCCCLXXII (f).
[3] Ab insula Nili Meroe usque ad Occeanum sunt miliaria DCCXXV. Inter Meroem et ortum est lacus in quo omnia submerguntur. Parvum incrementum Nili (g) est XII cubitorum, iustum vero XVI, summum et rarum XVIII. Navigatio de Alexandria in Indiam per Nilum Iuliopolim, inde per Nilum in Comptum. A Compto est iter terrestre camelis dierum XII et pervenitur Beronicem, portum Rubri maris. Distat autem Comptum a Beronice per miliaria CCLIIII. A Beronice autem per mare Rubrum pervenitur ad Oceliam (h) urbem Arabie Eudemon.

[IV,13] De Arabia Eudemon (a).
[1] Arabia Eudemon dives aromatibus est. Inter sinum Persicum et Arabicum utraque cincta. In hac ultima parte que est versus Indiam est Mahumeti sepulcrum celeberrimum illis. Altera Arabia illi contigua est, etiam contermina est Sirie et Palestine usque ad Iordanem atque Mesopotamie (b) iuxta Eufratem. In hac est mons Sina et desertum ubi populus Dei annis .xl. permansit. Elamite sunt secus mare Rubrum idest Persicum sinum. Sinus Persicus per longum navigatur quatriduo, per latum vero biduo.
[2] Mare Rubrum ad alterum sinum altius (c) est terra Egipti tribus cubitis.
[3] Arabia que est extra sinus maris Rubri contermina est Chaldee; ad septentrionem Nabathea, dicta a Nabath (d) filio Ismahel, pars est Arabie sita inter Iudeam et Arabiam et mare Rubrum et surgit ab Eufrate.

[IV,14] De monte Caucaso (a).
[1] Mons Caucasus inter Colchos, qui sunt super Cimericum mare, idest Pontum, versus ortum et inter Albanos, qui sunt ad mare Caspium, primum attollitur. Cuius quidem usque in ultimum orientem unum videtur esse iugum, sed multa sunt nomina, et multi hoc ipsum iugum Tauri montis credi (b) volunt, quia re vera Parchoatras mons Armenie inter Taurum et Caucasum medius continuare Taurum putatur cum Caucaso; sed hoc non ita esse discernit fluvius Eufrates, qui radice Parchoatre montis effusus, tendens in meridiem ipsum Caucasum a sinistra secludit, Taurum vero a dextra. Ipse autem Caucasus inter Colchos et Albanos, ubi et portas habet, mons Caucasus dicitur; a portis Caspiis usque (c) ad armenias pilas vel usque ad fontem Tigridis usque ad Carras urbem inter Massagethas et Parthos mons Ariobarzanes; a Carris civitate usque ad oppidum Catippi inter Hircanos et Bactrianos mons Memarmali, ubi amomum (d) nascitur; ab oppido Catippi usque ad vicum Saphrin mons Oscubares, ubi Ganges fluvius nascitur. A fonte fluminis Gangis usque ad fontem fluminis Octhogorre usque ad civitatem Octhogorram inter Hunos et Scithas et Gangarides mons Caucasus.
[2] Ultimus autem inter Eoos et Phassiadras mons Imavus (e), ubi flumen Chrisoroas et promuntorium Samara (f) orientali excipitur Occeano. Igitur a monte Imavo idest ab ultimo Caucaso et dextra orientis parte qua occeanus Sericus tenditur, usque ad promuntorium Boreum et flumen Boreum, inde tenus Scithico mari quod est a septentrione, usque ad mare Caspium quod est ab occasu, et usque ad extremum Caucasi iugum, quod est a meridie, Hircanorum et Scitharum sunt gentes XLIII, propter terrarum infecundam diffusionem late oberrantes.
[3] Caucasus ubi tendit in septentrionem a dextra dicitur Caspius vel Hircanus, a leva (g) Amazonicus (h), mox Scithicus.Habet portas ad Armenias et ad Ciliciam et ad Caspios, versus meridiem inestuat, a borea riget, in Grecia caput exerit ubi Ceraunus dicitur (i).
[4] Regio Albania ubi sunt Amazones, habet ab ortu mare Caspium, ab occasu montes Ripheos, flumen Tanaim et paludes Meotidas (j).
[5] Ripheorum montium iuga ad initium orientis estivi deficiunt; ibi Ariphei habitant bachis viventes.
[6] Martialis ait: Ariphei in Asia constituti parilem Iperboreis vitam ducunt, cunctis gentibus venerandi. Ultra hos sunt Cimerici et Amazones ad Caspium mare, ubi Scithicus perrumpit occeanus. Post prolixa terrarum Hircania reperitur.
[7] Scithia asiana in orientem porrecta includitur imo latere Ponto, altero montibus Ripheis, a tergo Tanai amne (k), a fronte Phasi flumine, per latum et longum multum diffusa. Hanc nunc Tartari tenent exteriores. [8] Pompeius alacris Indis octo diebus pervenit ad amnem Alexum qui mare Caspium intrat, inde ad Caspium, deinde ad amnem Cirum, inde diebus V navibus subvectus terrestri itinere pervenit in alveum (l) Phasidis, exinde aquas Ponti obtinuit.

[IV,15] De mari Caspio (a).
Caspium mare sub (b) aquilonis plaga ab Occeano oritur, cuius utraque littora et loca circa Occeanum deserta et inculta habentur. Inde versus meridiem, per longas angustias tenditur, donec par magna spatia dilatatum, montis Caucasi radicibus terminetur. Ubi inter mare et montem artum et vix plaustro permeabile, longum .viii. milibus passuum (c). In Caspium mare defertur Araxes, ortus non procul ab ortu Eufratis.

[IV,16] De Scithia asiana (a).
A mari Caspio, quod est ad orientem, per oram Occeani septentrionalis et usque ad Tanaim flumen et Meotidas paludes, que sunt ad occasum, per litus (b) Cimerici maris quod est ab affrico, usque ad caput et portas Caucasi, ad meridiem, sunt gentes XXXIII. Sed generaliter regio proxima Albania, ulterior sub mari et monte Caspio Amazonum nominatur.

[IV,17] De Hircania (a).
Hircania dicta a silva Hircana subiacet Scithie, habet ab ortu mare Caspium, a meridie Armeniam, a septentrione Albaniam, ab occasu Hiberiam.

[IV,18] De Armenia Maiore (a).
Armenia Maior habet ab ortu Caspium mare, ab occasu Capadociam, que Armenia longa est milia passuum undecies centena, a meridie habet Persas, Medos seu Parthos, a borea arvos unius montis ex quibus nascitur Tigris amnis. Martialis dicit Armeniam olim dictam (b) Assiriam.

[IV,19] De Assiria (a).
[1] Assirii secundum Martialem ad Gabene (b) incipiunt, quod excipit Media in prospectu Caspii maris, que Caucasis (c) montibus cingitur, sed Caucasus portas habet, quas Caspias dicunt, cautium precisione etiam ferreis trabibus obseratas, ad externorum transitum cohibendum, que verno tempore serpentibus occluduntur. A quibus ad Pontum sunt CC passuum. [2] Ultra Armeniam ad ortum est regio sola (d) in eo (e) tractu vitifera, montibus inclusa stadiorum .md., difficilis aditu propter solitudines arenosas, que sunt per CXX passuum. Hic Alexander urbem sui nominis condidit, sed Antiochus eam reparavit excisam et nomine patris Seleuciam dixit, eius circuitus stadia LXXV.

[IV,20] De Hiberia (a).
Hiberia (b) inter Pontum et Armeniam sita dicitur.

[IV,21] De Capadocia (a).
Capadocia est in capite Sirie, que habet ab ortu Armeniam, ab occasu Asiam (b) Minorem idest non tertiam partem orbis, ab aquilone Themiscuticeos campos et mare Cimericum, a meridie Taurum cui subiacet Cilicia et Isauria usque ad Cilic[i]um sinum qui spectat contra insulam Ciprum. Capadocia universarum gentium que Pontum incolunt precipue introrsum (c) recedit, latere levo utrasque Armenias et Comagenam simul transit, dextro plurimis populis Asie circumfusa, attollitur ad Tauri iuga, preterit Licaoniam, P[i]sidiam (d), Ciliciam, vadit super (e) tractum Sirie Antiochie. Divisa ab Armenia Maiore amne Eufrate. Licus flumen separat Armeniam Minorem. A Cesarea Capadocie metropoli regionis amnis Halis preterfluit Claudionopolim, quam Claudius Cesar deduxit. In ea Mellitam condidit Semiramis. In hac Capadocia longitudo Asie undecies centena XL milia. Cesaree iam dicte imminet mons Ageus estate nivosus.

[IV,22] De Asia Minore seu Provintia (a).
Asia regio, seu Asia Minor, non que est pars orbis tertia, absque orientali (b) parte que ad Capadociam Siriamque progreditur undique circumdata est mari: a septentrione Ponto Euxino (c), ab occasu Propontide atque Ellesponto et Egeo, a meridie mari Nostro, super quod mari Ciprico, versus ortum est mox (d) Panfilia, ultimo in capite Asie (e) et Licia ubi sinus vastus est.

[IV,23] De parte ad occasum (a).
Prima huius Asie [pars] habet ab occasu mare Ionium usque ad Achaiam, inde (b) Egeum et Ellespontum et Propontidem, ab ortu Frigiam et Licaoniam, a meridie mare Egiptium, a septentrione Paflagoniam (c); longitudo huius partis miliaria CCCCLXX, latitudo CCCXX.

[IV,24] De parte ad ortum (a).
Altera pars habet ab ortu Capadociam, ab occasu Frigiam, Licaoniam, Panfiliam, a meridie mare Panfil[i]um, a septentrione Ponticam regionem longa[m] miliaria DLXXV, lata CCCXXV.

[IV,25] De Cilicia (a).
Cilicia priscis temporibus fuit multarum provintiarum domina, in ea est Cidnus amnis, posita est inter Taurum (b) et Amanum montes ac mare in planitie. In ea est specu[s] amplissimum profundum per miliaria duo, in ea est Tarsum metropolis a Perseo conditum.

[IV,26] De Panfilia (a).
Panfilia eadem Isauria dicta est a multitudine aurarum, iacet inter Ciliciam ab ortu et (b) Liciam ab occasu, iuxta mare Cipr[ic]um. In ea Panfilia metropolis est Seleucia, et Faselus ultima in eo fuit.

[IV,27] De Licia (a).
[1] Licia contermina illi est in angulo Asie ad maria duo ubi est sinus Nostrus ut dictum est. In ea mons Chimera artet. Fuit in eo oppidum Olimpus quod nunc castellum. Hec habuit oppida LXX, mox ad XXXVI redacta.
[2] A Licia incipit mons Taurus, qui in montes Ripheos tendit diversis nominibus.

[IV,28] De Frigia, Mesia, Caria et Ionia (a).
[1] Frigia habet ab aquilone Galathas iunctos Capadocie (b), a septentrione Mesiam et Cariam et Ioniam, cuius Miletum caput est, ab ortu Liddiam (c), a meridie Licaoniam, P[i]sidiam (d) et Migdoniam. Frigia Troadi (e) imminet. In Liddia est amnis aurifer (f) Pactolus. Liddia olim dicta Meonia iuncta ab occasu Frigie Minori. Liddia amne Menandro perfunditur (g), principium eius Sipilus, Smirna etiam quam circumfluit Meles fluvius; nam Smirneos campos Ermus intersecat, qui (h) Frigiam Cariamque (i) dispexit.
[2] In Asia sunt urbes famose Ilion, Ephesum iuxta mare, non longe est Colophon, Calcedon, Tarsum, Seleucia, super Troadem in Mediterraneo est Teiectana civitas, que Coico amne abluitur. Ibi inter omnes Asie urbes Pergamum clarius est.

[IV,29] De Bithinia (a).
[1] Bithinia in Ponti exordio Trachie adversa, olim dicta Migdonia, ante dicta Bebritia; in ea est Hilas lacus ubi periit puer Herculis Hilas, iuxta civitatem Brusium quam inundat. Pars Bithinie fuit Galathia. Bithinia pars Asie dicta est Frigia Maior, Minor vero, in qua est Ilion oppidum, in regione Troia; Bithinia cum Galathia habet ab ortu Liddiam. In Bithinia locus Libissa, ubi est Hannibalis sepulcrum, Nicomedie proximum. Dehinc Ponti ora sequitur, post fauces Bosphori (b), et amnem Ressum Sagarimque sinusque Adin, in quo Erachea civitas, portus Acone, ubi herba veneni aconitum procreatur, specus Acherusius qui mergitur in profunda telluris.

[IV,30] De Paflagonia et Galathia (a).
Inde Paflagonia, ubi a tergo est Galathia, sed in Paflagonia civitas Henetos (b), a cuius ortu sunt Veneti in Italia dicti. Ibi promuntorium Carabis, quod abest ab hostio Ponti CCXX passuum, tantum abest a Cimerio. Ibi urbs Eupatoria, condita a Mitridate, sed eo victo a Pompeio dicta est Pompeiopolis.

[V,1] De regionibus Europe que pars est secunda orbis, et primo de Germania.
[1] A montibus Ripheis a[c] flumine Tanai [et] Meotidis (a) paludibus, que sunt ad orientem, per litus Occeani septentrionalis, usque ad Galliam Belgicam et flumen Rhenum, quod est ab occasu, deinde usque ad Danubium quod (b) etiam Histrum vocant, quod est a meridie et ad orientem directus Ponto [accipitur]; ab oriente Alania dicitur iuxta paludes Meotidas et Pontum Euxinum, in medio Dachia ubi et Gotia, deinde est Germania, ubi plurimam partem tenent Suevi, quorum omnium sunt LIIII. [2] Quidam hanc plagam inter Occeanum et Danubium appellant Germaniam, nec in ea ponunt Suevos, sed in alia parte que habet Danubium a septentrione (c), que dicitur Alamania contermina Italie atque Gallie. In ea parte que est inter Danubium et Occeanum ab aliquibus dicta Alania sunt provintie multe, quarum mutata sunt nomina: sunt Frixia, Saxonia, Dania, Cimbria, ubi sinus in Occeano, Dachia, et alie plures. Cimbri habent promuntorium et sinum Codanum, plenum insulis (d), quarum clarissima Scandinavia immensa, que habet pagos D.
[3] Versus boream sunt Dachie due, una Gepidia dicitur.
[4] Due etiam dicuntur Germanie, Superior que ad Occeanum est, Inferior que ad Rhenum amnem.
[5] Frixonum regio ad Occeanum est versus hostia Rheni.
[6] Germanie tractus omnis a Danubio ad Occeanum milia passuum bis decies C, in latitudine milibus CCCC.
[7] Ultra Pannonias est regio Albis Ungani (e) montuosa, ex qua flumina LX intrant Occeanum.
[8] In littore scithico sunt Gete, Daci, Sarmate, Amachsobii, Trogodite, Alani.
[9] Inter Occeanum et Pontum degunt Autete, Neutri, Geloni, Agatirsi, Antropofagi et Arimaspi (f). Tunc Riphei montes et regio caligine umbrata; post ipsos montes ad aquilonem sunt Iperborei.
[10] Tractus Sarmatie Scithice habet in longitudine miliaria DCCCCLXXXVIII, latitudo est DCC et X.

[V,2] De Danubio amni (a).
Danubius ex germanicis iugis oritur; amnes navigabiles quasi .lx. in se recipit, hostiis .vii. Pontum illabitur tendens in ortum, quorum .iiii. celeri lapsu aquas suas puras inportant, spatiis longissimis, reliqui tres tardiores meant. Histrum etiam amnem recipit, a quo sepe nominatur.

[V,3] De regione que est inter Danubium et meridiem.
Nunc (a) quicquid Danubius a barbarico mari usque ad Galliam (b) et Italiam et mare Adriaticum secludit expediatur.

[V,4] De Suevia, Rethiis, Norico, Carinthia, Liburnia et Pannoniis.
[1] Inter Danubium et Gallias sunt Suevi. Inde Bavuaria, que continet duas Rethias, fertiles, et Noricum non fertilem, atque Carinthiam montuosam, in qua est lacus in montibus. Iuxta hanc ad Adriaticum sinum est Liburnia Italie contermina. Due etiam sunt Pannonie, Superior et Inferior; Superior ad Italiam spectat, Inferior ad Mesiam. Has accepere Huni sive Avares a Longobardis acceptos, mox Ungari occuparunt. Hec habent ab ortu Mesiam, ab euro Histriam, ab affrico Alpes, ab occasu Noricum, a septentrione Danubium.
[2] Pannonia, Noricus seu (a) Bavaria et Rethia contigue sunt. Noricus media, Rethia ad occasum (b). Hec habent ab ortu Mesiam, a meridie Histriam, ab affrico Alpes Italie, ab occasu Sueviam, a circio fontem Danubii, a septentrione Danubium et Germania.

[V,5] De Mesia (a).
Mesia ab ortu habet hostia fluminis Danubii, ab euro Trachiam, a meridie Macedoniam, ab affrico Dalmatiam, ab occasu Histriam, a circio Pannoniam, a septentrione Danubium. Hec est ferax annone.

[V,6] De Trachia (a).
[1] Trachia habet ab ortu Propontidis sinum et Bizantium et Ellespontum, a septentrione Danubium et sinum Ponti Euxini, ab occasu et affrico Macedoniam, a meridie Egeum mare. Promuntorium Ceras Chriseon, ubi est nobile oppidum Bizantium, prius dictum Ligus; abest a Dirachio DCCXI passuum, nam tantum distat Adriaticum a Propontide. In Trachia Strimon amnis et Ebrus nivali compede iunctus Ciconas perluit, et mons Hemus altus VI passuum, montes Rodopei Migdonum.
[2] Gens Siphonia ponticum litus tenent, que Orpheo gloriatur. Deinde stagnum Bistonium. Thirida oppidum stabulum infame equorum Diomedis. Polidori tumulum Hemus ostendit. In Trachia secundum Plinium est oppidum Thomos et fuerunt Tessorum populi.
[3] Ab hostio Danubii ad Propontidem sunt passuum DLII. Insula Bithiaria hirundinum regio.

[V,7] De promuntorio Chersoneso et de angustiis apud Abidos et Sexton (a).
[1] A Trachia in Asiam extenditur promuntorium Chersonesus. Sexton: ibi angustie VII stadiorum et oppida duo opposita: Sexton (b) in Europa, Abidos in Asia. Eas angustias Xerses ponte coniunxit (c). Ibi terminatur tertius sinus Europe, ubi sunt fines Ellesponti et Egei. Inde varie ampliantur angustie que ab Abido extenduntur per miliaria LXXXVI, ante quam diffundantur in Ellespontum. Longitudo Ellesponti invenitur passuum CCXXXVIII.
[2] Secunde angustie, Propontis vel Bosphorus, quingentis passibus pateunt. Hac (d) Darius pater Xersis ponte constructo copias in Europam transmisit.
[3] Scithicus sinus qui Pontus dicitur et inter Meotis hostium idest Cimerium et Trachium habet distantie milia passuum quingenta. Totius (e) Ponti circuitus vicies semel L milia passuum habet.

[V,8] De Macedonia et regionibus in ea comprehensis.
[1] Macedonia habet ab oriente Egeum mare, a borea Trachiam, ab euro Euboeam et Macedonicum sinum, a meridie Achaiam, a favonio montes Acroceraunos in angustiis Adriatici sinus, ab occasu Dalmatiam, a circio Dardaniam, a septentrione Mesiam. Inter Macedoniam et Trachiam terminum facit Strimon amnis, quem Hemus mons mittit. Qua septentrioni tenditur Feonia, protegitur a montibus Tribalis et a Pallagonia. Macedonia non prius diffusa ut nunc complexa est populos Edonios, Migdoniam, Pieriam et Emathiam (a) seu Thessaliam, Magnesiam, Piieriam, Boethiam, Atticam.
[2] Emonia idem et Pelasgi. In Thessalia sunt campi Pharsalici, clade insignes preliorum.
[3] Thessalie longitudo habet miliaria CCCCXC, latitudo vero CCXCVII. Magnesia vicina Thessalie.
[4] In Thessalia sunt montes Olimpus, Ossa, Pindus, Othris Laphitarum sedes, Pierius (b), Fehon, qui videt ortum. Hii omnes montes theatrali more (c) curvantur; ante quos sunt urbes LXXV. Mons Pindus affinis Dardanie, ex eo labitur amnis Achelous dirimens Acharnaniam ab Etholia.
[5] In Boethia sunt Thebe et fons Arethusa. Boethii olim dicti sunt Leleges, per eorum oram Cephisos amnis illabitur.
[6] In ea continentia Opuntius sinus et oppidum Larissa. Peneus preter Ossam (d) et Olimpum decurrens in Thessaliam tendit.
[7] In Attica sunt Athene: ea est vera Grecia. In hac sunt campi Mar[a]thonii, fons Elicon et Termopilarum (e) angustie, in faucibus amnis Parchi.
[8] Attica inter Achaiam et Macedoniam iacet et est coniuncta Archadie. A septentrione Ciconia. Portus Athenarum inde distat miliaria V. In hac regione Megarenses fuere.

[V,9] De Euboea insula (a).
Euboea insula continenti Boethie ponte coniungitur, ubi est fretum artum dictum Euripus. In hac fuere oppida Chalchis, que nunc dicitur Nigropons, ex adverso Aulis et Caristos. Ambitus insule milia passuum CCCLXV.

[V,10] De Achaia sive Peloponneso (a).
[1] Achaia sive Peloponnesus, undique quasi cincta mari, habet ab ortu Mirthoum, ab euro mare Creticum, a meridie Ionium, ab affrico et occasu Cephaloniam et Cassiopias insulas, a septentrione sinum Corinthium, ab aquilone angustum terre dorsum quo coniungitur Attice seu Megari, qui locus vocatur (b) Isthmos (c), ubi est Corinthus; in Attica ad boream non longe sunt Athene.
[2] Ait Solinus: in Megariensium finibus exit Isthmos, ludis quinquennalibus inclitus, quia V sinibus Peloponnesi (d) ora abluitur. Achaia platani folio (e) similis recessibus et prominentiis figurata, divortium facit inter duo maria, Ionium et Egeum, excursu tenui utrumque mare distinguens non amplius V vel IIII milibus passuum, qui propter angustias dicitur Isthmos. Circinus Achaie milia passuum DLXIIII. Ea olim dicta fuit Egialos propter urbes (f) in littore constitutas. In ea sunt urbes famose Messane, Pateas, Micene, Sparta, Sicionia et alie urbes site per diversas eius regiones, ut Stomis, Ciparissa, Cilos, Lacedemonia, Egion, Archos; Corinthus LX stadiis distat a littore. Inachus (g) amnis apud Archos habetur. In ea est fluvius Herimantus. Ipsa dicta est etiam Sicionia a rege suo Sicione. Ibi est oppidum eius nominis (h). Dicta est Archadia, ut aliqui dicunt, ab Archade filio Iovis et Calistene et Pelasgis in ditionem redactis.
[3] Isidorus ponit Elladis regiones duas esse, unam Peloponnensem seu Achaiam, dictam a rege suo Pelope, coniunctam Macedonie ad meridiem, aliam Boethiam, in qua Thebe, ex qua nati sunt Apollo et Hercules.

[V,11] De Illirio et Epiro (a).
[1] Illirium regio est continens provintias multas cui dantur ab aliquibus hii fines: ab ortu mare Ionium, ab occasu Italia, a meridie Adriaticus sinus, a borea Trachia vel Macedonia et Danubius. In hac sunt regiones alique iam descripte. In eo Adriaticum est, Dalmatia et Liburnia usque ad Italiam. Inde ad Ionium est Epirus, in angulo Europe tertio, deinde Acharnania, mox Etholia, Locris, Doris, Archadia, Molossi, Pheaces. Item secundum alios Achaia tota, ut supra dicitur, Megaris, Attica, Boethia, Focis, Anagresia, Thessalia et Macedonia cum suis partibus. In Epiro est Chaonia, Molossi et Driopes. In Acharnania lacus Pandosia et Actium colonia Augusti (b), Nicopolis et Ambrachia, promuntorium Leucas pene insula et oppidum Leucas. In Etholia Dolopes, oppidum Calidone.
[2] Locri proximi sunt Etholis, in Locris oppidum Delphos, ubi olim fuit celebre oraculum Apollinis dans responsa, longe a portu maris per miliaria VII sub monte Parnaso; fons ibi Castalius. Archadia longe a mari in qua Pelasges et regio Nemea. Lerma est locus.
[3] Troazen oppidum est ad mare.
[4] Flumen Achelous ut dictum est e Pindo dirimit Acharnaniam ab Etholia. Sinus Corinthius dirimit Etholos a Pelop[onn]ensibus sive Acheis vel Achivis.
[5] Molossiam, partem Epiri, Helenus Priami postea Ioniam nominavit.
[6] Illirii longitudo a flumine Arsia ad flumen Danium est (c) miliaria DV.
[7] A Danubio ad promuntorium Acroceraunium sunt miliaria CLXXV.

[V,12] De Dalmatia et Liburnia (a).
Dalmatia habet ab ortu Macedoniam, ab aquilone Dardaniam, a septentrione Mesiam, ab occasu Histriam et sinum Liburnicum et insulas liburnicas, a meridie Adriaticum sinum. Liburnia finis Dalmatie ubi est sinus Italie terminus. In Dalmatia sunt oppida famosa Salona, Ragusium, Lader et piratarum domicilium Dolmesum. Iuxta Dalmatiam in mari sunt insule plurime non insignes.

[V,13] De Italia et finibus eius (a).
[1] Italia tota a littoribus marium et ab Alpibus secluditur. In ortu versa formam habet insule. A meridie mare Tirrenum vel Inferum, ab ortu Ionium, a septentrione Adriaticum usque in Venetiam, inde in Liburniam ultra sinum Adriaticum. A Liburnia usque in mare Ligusticum extenditur, conclusa Alpibus inter Pannonias, Noricum, Rethias et Gallias Lugdunensem et Narbonensem. Forma Italie querno folio similatur, que ut traditur civitates habuit DCC. Principium Italie ab occasu et a mari tenent primo Ligures, in qua Genua, Ethrusci, ubi Pise, usque ad Tiberim, inde Volsci, Campani, Lucani et Bructii versus Siciliam, versus Siriam et mare Ionium sunt Calabri. Litus Adriaticum tenent Salentini, Pediculi, Apuli, Peligni, Samnites, Picentes, ubi Firmum, mox est Flaminea, ubi Ravenna. Inde flectitur litus ultra Padi hostia usque Venetias, deinde per litus septentrionale tangit Aquilegiam, Histrie oppida Parentium (b) et Polam. Finitur in sinu Liburnico, ubi desinunt Alpes que incipiunt ad mare Ligusticum iuxta Galliam Narbonensem.
[2] Sinus Adriaticus a circio in eurum extenditur. Italie longitudo ab Augusta Pretoria per Capuam ad oppidum Regium Bructiorum est (c) miliaria decies centena et (d) XX.
[3] Ut ait Martialis Capella, latitudo eius sinus ab Italia Liburniam milia passuum C.
[4] Abest ab Affrica Italia CC passuum.
[5] A Sardinia CXX.
[6] A Corsica minus LXXX.
[7] Circuitus Italie traditur, ut ait Martialis, vicies centena XLIX milia. Eius umbilicus in agro est reatino. Italie latitudo diversa est, angustior in finibus Bructiorum ubi castra Hannibalis, vix lata miliaria XXX[X].
[8] Terracina, prius insula, nunc coniuncta est regioni que a Sicilia continenti separata est.

[V,14] De Gallia Comata idest Narbonensi, Lugdunensi et Belgica et Equitania.
[1] Gallia Comata hiis finibus continetur: ab ortu Italia, a meridie mare Gallicum et Hispania, ab occasu Occeanus, aliis partibus habet Rhenum flumen et limitem qui est inter Sueviam et (a) Rethiam seu ad montem Gebenam.
[2] Hec Gallia Comata in tres Gallias divisa est propter Equitaniam, scilicet in Belgicam, Lugdunensem et Narbonensem, et data fuit provintia Gaio Cesari subigenda, quam octo annis prorsus subegit, nono pace servavit. Hec longa traditur passuum CCCXX, lata vero CCCXIII.

[V,15] De Gallia Belgica (a).
[1] Belgica Gallia habet ab ortu flumen Rhenum et Germaniam, ab euro Alpes italicas, a meridie provintiam Narbonensem, ab occasu Lugdunensem, a circio occeanum Britannicum, a septentrione insulam Britaniam. Hec Gallia habet flumina Sequana et Ascalide.
[2] In hac est Flandria inter Rhenum et Occeanum, et Burgundiorum regio, quondam a Boris (b) possessa, affinibus (c) Rodano amni, qui preterfluens Arelatem mare Gallicum intrat.

[V,16] De Gallia Celtica seu Lugdunensi (a).
[1] Celtica seu Lugdunensis Gallia, ducta per longum et in angustum inflexa, Equitaniam provintiam semicingit. Hec ab ortu habet Belgicam, a meridie partem provintie Narbonensis, qua Arelas urbs est sita secus Rodanum.
[2] Inter Alpes Italie et Rodanum est provintia Septimana, ubi sunt urbes et Massilia; hec in parte Narbonensis ponitur. In Celtica Gallia est Parisius nunc inclita studiis.

[V,17] De Gallia Narbonensi (a).
[1] Narbonensis Gallia habet ab ortu Italie partem Liguriam (b) nunc dictam Alpes Coctias (c), ab occasu habet Hispaniam, a circio Equitaniam, a septentrione Lugdunensem, ab aquilone Belgicam Galliam, a meridie mare Gallicum, inter Sardiniam et insulas Sticadas. Sic de ea ait Plinius: Narbonensis provintia appellatur pars Galliarum que interno mari alluitur, dicta ante Bracata, amne Varo ab Italia discreta, Alpiumque iugis ab imperio romano.
[2] Longitudo huius Gallie Narbonensis est passuum CCCLXX, latitudo vero est CCLXVIII, ut ait Agrippa. Rodanus amnis ex Alpibus veniens per lacum Alemannum means intrat mare Gallicum preterita Arelate a dextris.

[V,18] De Equitania (a).
Equitania provintia obliquo (b) cursu Ligeris fluminis, qui ex plurima parte terminus est, in orbem agitur. Hec a circio occeanum qui Equitanicus dicitur sinus, ab occasu Hispanias habet, a septentrione et ortu Lugdunensem, ab euro et meridie Narbonensem contigit provintiam. Flumen Ligeris, ut dictum est, Equitaniam a Gallia Celtica separat. In Equitania sunt urbes Pictavis et Blavia.

[V,19] De Hispania Citeriori et Ulteriori simul (a).
Hispania universa terrarum (b) situ trigona et circumfusione Tirreni maris Occeanique pene insula efficitur. Huius angulus prior (c) spectans ad ortum, a dextris Equitanica provintia (d), a sinistris Balearico mari coartatus, Narbonensium inseritur finibus. Secundus angulus circium intendit; ubi Brigantia civitas sita altissimam pharum ad spectaculum Britanie erigit opus spectabile. Tertius angulus est quo Gades insule, intente in affricum, Athlantem montem prospiciunt, sinu Occeani interiecto.

[V,20] De Citeriori Hispania idest Tarraconensi (a).
Hispaniam Citeriorem ab ortu incipientem Pireni saltus a parte septentrionis usque ad Cantabros et Astures deducit, atque inde per Vacceos et Oretanos (b), quos ab occasu habet, posita in Nostri maris littore Carthago determinat. Hec (c) pars Tarraconensis dicitur quam condidere Scipiones fratres tempore Hannibalis. Citerior Hispania omnia a Pireneo (d) in finem Castulonis protrahit longitudinem passuum DCVII, latitudo vero a Tarracone ad litus Iarsolis invenitur passuum CCCVII.

[V,21] De Hispania Ulteriori idest Bethica (a).
[1] Hispania Ulterior dicta Bethica, que est versus boream, habet ab ortu Vacceos, Celtiberos, Oretanos, ab occasu Occeanum, a septentrione Occeanum seu sinum Equitanicum, a meridie fretum Gaditanum, unde mare Nostrum, quod (b) Tirrenum dicitur, immittitur.
[2] Gaditanum fretum a Gadibus dictus. Nam scissus montibus Calpe ex Europa, et Abenna (c) ex Affrica, quos montes columpnas Herculis dicunt, inter Mauros et Hispanos diffunditur (d).
[3] In capite Bethice ubi est extremus noti orbis terminus insula a continenti VII passuum separatur, quam Peni lingua sua Gadir idest septem nominaverunt.
[4] Bethica cunctas fecunditate precedit. Bethice a septentrionali confinio Lusitania sociatur. Hec Bethica dicitur a fluvio per eam labenti (e), licet eam Tagus aureis arenis illustret, qui ortus ad Cantabros Toletanos preterfluit.
[5] Bethica conventus habet duos: Gaditanum et Cordubensem, et oppida LXXV. Longitudo eius ab oppido Castulonis in oppidum Gaditanum est passuum CCL, latitudo passuum CCXIIII.
[6] Amnis Ana utriusque Hispanie conterminus est.
[7] Hiberus amnis toti Hispanie nomen dedit.
[8] Bethice conventus sunt IIII; Gaditanus, Cordubensis, Astigitanus, Hispalensis; at universa Hispania habet conventus VII: Carthaginensem, Tarraconensem, Cesara[u]gustanum, Cluniensem, Asturum, Lucrensem, Braccarum.
[10] Civitates vero (f) preter insulas CCXIIII, ut ponit Martialis.
[11] Secundum alium habet octo conventus, scilicet Galletiam, Asturiam, Austrogoniam, Hiberiam, Lusitan[i]am, Bethicam, Hispalem, Aurariolam, modicam et fertilem (d).
[12] In Celtiberia sunt populi IIII, quorum Numantini sunt clari. In Cantabris vero septem.
[13] In Lusitania est promuntorium Abtabrum.
[14] Pireneus mons terminus Hispanie et Galliarum in duo extenditur maria, qui est Hispanie ad horam septentrionis.

[VI,1] De Affrica seu Libia parte mundi tertia.
Affricam seu Libiam tertiam partem orbis maiores nostri accipiendam descripserunt, non spatiorum mensuras, sed divisionum rationes secuti. Mare hoc Magnum, quod ab occasu ex Occeano oritur, in meridiem vergens magis angustiorem inter se et Occeanum coartate Affrice limitem fecit. Unde quidam licet longitudinem parem Europe, eam tamen in Europam deputarunt, quia et minor spatio et celi inclementia plus habet deserti.

[VI,2] De partibus Affrice (a).
[1] Hec pars orbis tertia primo habet ab ortu apud Egiptum in parte maritima Libiam, mox Cireneicam, Pentapolim. Inde Subventanam seu (b) Tripolitanam, mox Bizacium, inde Zeugim idest Affricam, Numidiam, Mauritaniam Cesariensem (c) et Mauritaniam Ti[n]gitanam ad occasum.
[2] Post Affricam provintiam est Getulia, que ad littora maris nec Occeani non pertingit.
[3] Ad partes meridianas sunt Ethiopes iuxta Occeanum qui pertingunt usque ad alveum Nili versus ortum. Nunc de prima parte dicatur que est versus ortum iuxta Nilum.

[VI,3] De Libia provintia non parte orbis (a).
Libia provintia, non pars orbis, incipit ab Egipto versus ortum a civitate Parathonio Egipti et a montibus Cathaba[o]thmon; a septentrione est mare, ab occasu Cireneica seu Pentapolis, a meridie gentes Ethiopum.

[VI,4] De Cireneica seu Pentapoli (a).
Cireneica sive Pentapolis sequitur in occasum tendendo a septentrione (b) mare usque ad aras Philenorum et ad Sirtes Maiores et Trogoditas (c), contra quos est insula Calipso, a meridie Ethiopes et Garamantes. Hec Pentapolis dicitur a quinque urbibus, scilicet Beronice, que est in extremo cornu Sirtis (d), Arsinoe, Ptolomaida, Apollonia et Cirene, a qua abest templum Amonis per miliaria CCCC.

[VI,5] De Subventana seu Tripolitana vel Arguzo (a).
Subventana provintia (b) seu Tripolitana (c) vel Arguzum est sequens, ubi Leptis urbs Magna. Hec habet ab ortu (d) aras Philenorum inter Sirtes Maiores et Trogodites (e), a septentrione mare Siculum et Sirtes Minores, ab occasu Bizacium, usque ad lacum Salinarum, a meridie Ethiopes.

[VI,6] De Bizacio ubi Adrumetus oppidum (a).
[1] Bizacium, ubi Adrumetus, habet ab ortu Sirtes Minores, et lacum Salinarum, ab occasu Zeugim idest Affricam, a meridie Ethiopes, a nocte (b) Siculum mare.
[2] Agro bizaceo, qui habet in circuitu passuum CCL, semina iacta incremento centesime frugis renascuntur.
[3] Sirtis (c) Minor est versus occasum, que abest a Carthagine (d) passuum CCC. Ad Maiorem Sirtem pergitur per deserta plena serpentibus ac feris.
[4] Sirtes (e) vadosum et reciprocum habent mare. Hec provintia circuit passuum DCXXII.

[VI,7] De Affrica seu Zeugi (a).
[1] Affrica seu Zeugis (b), ubi est Magna Carthago, habet ab ortu Bizacium, ab occasu Numidiam, a nocte (c) mare quod spectat ad (d) Romam, a meridie Getuliam. In hac est urbs Clupea, promuntorium Mercurii ibi. Est in ea flumen Bragada.
[2] Carthago distat ab Occeano Ethiopum milia passuum undecies milies, ab ea ad Canopum (e), proximum Nili hostium, milia passuum sedecies (f) milies et LXXXVIII. Longe a Carthagine in mari est insula distans passuum XXX.

[VI,8] De Numidia (a).
[1] Numidia sequitur iuxta mare in qua (b) est Ippo Regius et Utica sita est (c) in sinu maris. Numidia habet ab ortu Affricam, ab occasu Mauritaniam Sitifensem vel Cesaream, a meridie montes Uzare et Ethiopes, a nocte (d) mare quod spectat ad Ligures et Galliam.
[2] Siga flumen conterminus est Numidie atque Mauritanie Cesaree.

[VI, 9] De Mauritania Sitifensi seu Cesarea (a).
Sitifensis seu Cesariensis Mauritania habet ab ortu Numidiam, ab occasu flumen Malvam (b), a nocte (c) Gallicum mare, a meridie montes Mastrixim qui dividunt inter terram et arenas.

[VI, 10] De Tingitana Mauritania (a).
[1] Tingitana Mauritania habet ab ortu Malvam flumen, a nocte (b) mare Hiberum usque ad fretum Gaditanum quod coartatur inter duo promuntoria: Abennam (c) et Calpem, ubi sunt columpne Herculis; ad occasum habet Occeanum et montem Athlantem, ab affrico (d) Hesperium montem, a meridie Getulos. In hac Mauritania ad mare Nostrum sunt septem montes proximi pari magnitudine qui dicuntur VII fratres.
[2] Et extra fauces freti in littore Occeani est oppidum Tingi, conditum ab Antheo, quod nunc dicitur Iulia.
[3] Lixus oppidum abest a freto Gaditano passuum CXII.
[4] A Lixo abest mons Athlas milia passuum CV, qui est ad occasum hibernum. In eo monte prealto in die silentium est, nocte spirituum cantus et tibie sonant. Eius pars que spectat ad Occeanum sterilis est, que spectat ad ortum rerum bonarum est ferax.
[5] Ortus Hesperidum, estuarium e [mari] flexuoso (e) ad Occeanum spectat.
[6] Utriusque Mauritanie idest Tingitane et Cesariensis est longitudo milia passuum decies XXXIX (f), latitudo vero CCCCLXXII.

[VI, 11] De Ethiopis omnibus (a).
[1] Interior Affrica ad meridiem (b) habet Ethiopes et gentes monstruosas, que Ethiopie sunt inter Occeanum et flumen Nigri[m], qui creditur Nilus. Extenditur autem Ethiopia inter ortum (c) hibernum et occasum eius temporis.
[2] Nomina Ethiopum sunt diversa, ideo plures dicuntur Ethiopie, ut Trogloditorum (d), Garamantum et aliorum.

[VI, 12] De Saba (a).
[1] Saba regio civitas Ethiopie, mox hec vocata est Meroe, nomine sororis Cambises regis. Meroe insula Nili caput Ethiopum distat a Siene urbe per stadia V (b).
[2] Siene est terminus Egipti et Ethiopum. Inter Egiptum, Libiam et Ethiopiam sunt genera simiarum plura.
[3] Garamantes populi Ethiopum dicti a Garama urbe, que caput est regionis, sunt inter Cirenensem seu Libiam et inter Ethiopes.
[4] In media Ethiopia iuxta Occeanum mons Iebenothema ardere dicitur (c).